Onverwacht zwaar zwart gat ontdekt

Het lensvormige sterrenstelsel NGC 1277. Dit compacte sterrenstelsel bevat één van de zwaarste centrale zwarte gaten tot op heden gedetecteerd. De massa van dit zwarte gat is gelijk aan 17 miljard zonsmassa's en maakt 14% uit van de totale massa van het sterrenstelsel.Credit: NASA / ESA / Andrew C. Fabian / Remco C. van den Bosch (MPIA)

Het centrale zwarte gat in het sterrenstelsel NGC 1277 is uitzonderlijk zwaar in verhouding tot de totale stellaire massa van dit sterrenstelsel. Dit op één na zwaarste zwarte gat maakt maar liefst 14 procent uit van de totale massa van het sterrenstelsel. In de meeste sterrenstelsels is dit slechts 0,1 procent. Deze ontdekking die gedaan is door een internationaal team van astronomen, waaronder drie Nederlanders, kan leiden tot nieuwe inzichten betreft de formatie en evolutie van zwarte gaten. Het resultaat wordt gepubliceerd in de 29-november editie van Nature.

“Op dit moment zijn er drie sterk verschillende mechanismen bekend die allemaal de relatie tussen de massa van een centraal zwart gat en de eigenschappen van een sterrenstelsel kunnen verklaren. Het is nog onbekend welke theorie de waarnemingen het beste verklaart”, aldus dr. Remco van den Bosch (Max Planck Instituut voor Astronomie). De ontdekking van dit zwarte gat helpt uitsluitsel te geven.

Deze ontdekking is gedaan door observaties van de Massive Galaxy Survey (MGS) met de Hobby-Eberly Telescope (HET) te combineren met observaties van de Hubble-ruimtetelescoop. Het was mogelijk de helderheid van het sterrenstelsel op verschillende afstanden van zijn centrum te bepalen uit de Hubble-observaties. Deze informatie werd gecombineerd met de snelheden van de sterren rond het zwarte gat waaruit werd berekend dat de massa van het zwarte gat gelijk is aan 17 miljard zonsmassa's.

De afstand tot het sterrenstelsel NGC 1277, dat aan de hemel staat in het sterrenbeeld Perseus, is gelijk aan 220 miljoen lichtjaar. Hoewel NGC 1277 10 maal zo compact is als ons Melkwegstelsel, is het centrale zwarte gat in dit sterrenstelsel 4000 maal zo zwaar als het centrale zwarte gat in ons Melkwegstelsel. De meeste vergelijkbare zware zwarte gaten worden gevonden in elliptische sterrenstelsels, maar NGC 1277 is een lensvormig sterrenstelsel. “Dit sterrenstelsel is een vreemde eend in de bijt”, zegt dr. Karl Gebhardt (University of Texas).

MPIA

McDonald Observatory

Bron: Astronomie.nl

Eenzame planeet drijft weg van ster

Impressie van planeet CFBDSIR2149.
Foto: ESO

Astronomen van het Europese observatorium ESO hebben waarschijnlijk een planeet ontdekt die is weggedreven van zijn ster, en zich eenzaam door de kosmos beweegt. Het is niet voor het eerst dat onderzoekers op zo’n los vliegende planeet stuiten, maar deze staat het dichtst bij de aarde.

Object CFBDSIR2149, zoals de vreemde wereld is geclassificeerd, staat 100 lichtjaar ver weg. Ter vergelijking: onze Melkweg is 100.000 lichtjaar breed. De planeet is een waarschijnlijk een gasreus met zeven keer de massa van Jupiter.

Dwerg

Aanvankelijk was er twijfel over de aard van het hemellichaam. Het kon ook een bruine dwerg zijn, een object dat het midden houdt tussen een gasreus als Jupiter en een ster. Het werd waarschijnlijker dat het om een weggedreven planeet gaat toen de onderzoekers vaststelden dat CFBDSIR2149 zich in de buurt van AB Doradus bevindt, een groep sterren die allemaal dezelfde kant op bewegen en hetzelfde zijn samengesteld.

“Door de link tussen de planeet en AB Doradus konden we hem classificeren als een planeet en zijn leeftijd vaststellen”, stelt astrofysicus Lison Malo. De gasreus is tussen de 50 en 120 miljoen jaar oud, en het is er behoorlijk warm, rond 400 graden Celsius.

Een raadsel

Waardoor de planeet is weggedreven van zijn ster is nog een raadsel, zeggen de onderzoekers. Toekomstige observaties met betere telescopen, die minder last hebben van het licht van nabije sterren, moet meer inzicht geven in het ontstaan van deze eenzame hemellichamen.

Volgens de Franse wetenschapper Philippe Delorme kunnen de vrij vliegende planeten tot nieuwe inzichten leiden. “Ze kunnen ons leren over hoe ze zijn verstoten uit hun zonnestelsel, of hoe lichte sterachtige hemellichamen ontstaan. Als dit object echt planeet is, roept dat een beeld op van meer weesplaneten die eenzaam door het heelal zweven.”

Bovendien is de planeet makkelijker te observeren dan planeten rond sterren, omdat het sterrenlicht de telescopen niet verblindt.

Bron: Kijknieuws.nl

Zo ziet een stervende ster eruit...

Geen enkele ster schijnt voor eeuwig. Op een gegeven moment is zijn energiebron leeg. De Helix Nebula is een stervende ster op 650 lichtjaren hiervandaan. Twee Nasa telescopen konden de spectaculaire gebeurtenis begin oktober vastleggen op deze foto:


Ooit zal dit ook met de zon gaan gebeuren

























Bron: Business Insider via Welingelichtekringen.nl   

Superscherpe foto van de Omeganevel

De Omeganevel. Foto: ESO.

Meer informatie? Ga naar: Scientias.nl

'Meest leefbare buitenaardse werelden gerangschikt'

Saturn' maan Titan lijkt veel op de aarde van vroeger

Wetenschappers hebben bekeken welke manen en planeten het meest waarschijnlijk buitenaards leven herbergen.

Bij de meest leefbare planeten zitten Titan, de maan van Saturnus. En de exoplaneet Gliese 581g. Waarvan de laatste zich bevind in het sterrenbeeld Weegschaal en 20,5 licht jaar van ons verwijderd is.

Het internationale team bedacht twee waarderings systemen om de waarschijnlijkheid van het buitenaards leven te meten.

Hun bevindingen hebben ze  gepubliceerd in het tijdschrift Astrobiology.

In hun paper geven de auteurs twee verschillende indexen: een Aarde Gelijkenis Index (AGI) en een Planetaire Leefbaarheids Index (PLI).

Zoals de naam suggereert, geeft de AGI aan of planeten en manen veel op de aarde lijken.

Terwijl de PLI kijkt naar andere factoren, zoals of een wereld een rotsachtig of bevroren oppervlak heeft. Maar ook of een wereld een atmosfeer en een magnetisch veld heeft. Daarbij houdt  de PLI rekening met de energie die beschikbaar is voor organismes op een hemellichaam, door de aanwezigheid licht van een nabije ster bijvoorbeeld. Ook houdt de PLI rekening met de organische verbindingen die aanwezig zijn op een planeet.

De maximale waarde van de Aarde Gelijkheids Index is ‘’niet verassend’’ 1.00, voor de aarde. De hoogste scores buiten ons zonnestelsel is 0,89 voor Gliese 581g. En voor een andere exoplaneet die rond dezelfde ster draait, Gliese 581D, die een AGI van 0,74 had.

De hoogst scorende werelden binnen ons eigen zonnestelsel zijn Mars, met een waarde van 0,70 en Mercurius met 0,60.

Bij de Planetaire Leefbaarheids Index vind men een ander resultaat. Op de eerste plaats stond hier Saturnus’ maan Titan, met een score van 0,64. Gevolgd door Mars, met een index van 0,59. En op de derde plek vinden we hier de maan van Jupiter, Europa, met een score van 0,47.

De hoogste scorende exoplaneten waren hier weer Gliese 581g met een score van 0,49 en Gliese  581d met 0,43.

De afgelopen jaren is de zoektocht naar potentiele leefbare planeten buiten ons zonnestelsel een paar versnelling omhoog gegaan. De Kepler ruimte telescoop van de NASA heeft na zijn lancering in een baan om onze planeet al meer dan duizend kandidaten gevonden.

Toekomstige telescopen zullen misschien zelfs kleine bio markers in licht kunnen waarnemen, die uitgezonden worden door verre planten. Hiermee zou bekeken kunnen worden of er chlorophly (een belangrijk bladkleurstof in planten) op een planeet aanwezig is.

Bron: BBC.co.uk

Prachtige foto van de Carinanevel

Foto: ESO / APEX / T. Preibisch et al. (Submillimetre); N. Smith, University of Minnesota / NOAO / AURA / NSF (Optical).

Wil je meer informatie over deze prachtfoto? Ga naar: Scientias.nl