Zon wordt nu echt wakker

Wetenschappers roepen het al jaren: de zon wordt wakker, het zonnemaximum (waarin de zon het meest actief is) komt eraan! Maar ook op dit gebied geldt: een foto zegt meer dan duizend woorden en dus maakt NASA met twee prachtige foto’s de toegenomen zonneactiviteit zichtbaar.

De foto’s zijn gemaakt door het Solar Dynamics Observatory. Het observatorium houdt de zon nauwlettend in de gaten en onderzoekt onder meer het magnetisch eveld van onze ster. Ook maakt het observatorium heel veel foto’s: sinds de lancering in 2010 werden al meer dan 100 miljoen kiekjes gemaakt.

Actiever

En wanneer we sommige van die kiekjes naast elkaar leggen, krijgen we een prachtig beeld van hetgeen de zon nu bezighoudt. En dat is exact wat NASA nu heeft gedaan. De ruimtevaartorganisatie pakte er een foto uit oktober 2010 bij en legde deze naast een foto van oktober 2012. Het is heel goed te zien dat de zon een stuk actiever is dan twee jaar geleden.


Filmpje

Bekijk hier ook een filmpje dat laat zien dat de zon wakker wordt.

Cyclus

De zon volgt een cyclus die ongeveer elf jaar duurt. Gedurende die cyclus neemt de activiteit op de zon toe (tot het zonnemaximum) en af (tot het zonneminimum). Het laatste zonneminimum vond plaats in 2008, sinds januari 2010 begint de zon weer wakker te worden en het zonnemaximum staat gepland voor volgend jaar.

Zonnevlammen

Een zonnemaximum gaat vergezeld door meer zonnevlekken en die zijn op de foto rechts goed te zien. Soms komen uit die zonnevlekken ook zonnevlammen of coronale massa-ejecties voort. De laatste tijd horen we daar steeds vaker van. Zo produceerde de zon in juli van dit jaar nog de grootste zonnevlam sinds jaren. En in augustus spuugde de zon een stroom geladen deeltjes met extreme snelheid uit. Stuk voor stuk aanwijzingen dat de zon zich klaarmaakt voor nog meer spektakel.

Een actievere zon is dus een heel natuurlijk verschijnsel. Toch wil dat niet zeggen dat we er op aarde niets van meekrijgen. Geladen deeltjes die door de zon worden uitgespuugd kunnen botsen met het magnetisch veld van de aarde en dat resulteert in een fraai poollicht. Maar een actievere zon kan ook negatieve gevolgen hebben. Zo kunnen geladen deeltjes satellieten verstoren en ervoor zorgen dat communicatie- en elektriciteitsnetwerken uitvallen. Zulke heftige zonnestormen zijn echter vrij zeldzaam.

Geschreven door: Caroline Kraaijvanger

Bron: Scientias.nl

Mysterieuze puls op aarde lijkt zonne-eruptie te beantwoorden

Toen op 17 mei jongstleden een uitbarsting plaatsvond op de zon werd een stroom van hoogenergetische deeltjes op de aarde afgestuurd.

Deze deeltjes legden de 150 miljoen kilometer tussen de aarde en de zon af in slechts 20 minuten, wat betekent dat ze bijna de lichtsnelheid bereikten.

Een zee van neutronen raakte het aardoppervlak. Een dergelijke zeldzame gebeurtenis wordt ook wel een ground level enhancement genoemd, of GLE. Deze eerste GLE sinds 2006 werd vastgelegd door de Russisch-Italiaanse ruimtesonde Pamela. Het vertelt ons dat het zonnemaximum nabij is.

Neutronendetectoren over de hele aarde lichtten voor het eerst in zes jaar op. Deze mysterieuze puls op aarde leek de uitbarsting op de zon te ‘beantwoorden’.

Hoogenergetische kosmische straling

Pamela, wat staat voor Payload for Antimatter-Matter Exploration and Light-nuclei Astrophysics, is ontwikkeld om hoogenergetische kosmische straling uit de intergalactische ruimte te detecteren. Op 17 mei overtuigden wetenschappers van het Goddard Space Flight Center van NASA het Russische team van Pamela om de zonne-eruptie van die dag vast te leggen.

Voor het eerst zijn de zonnedeeltjes vanuit de ruimte gemeten die neutronenstormen vormen. Wetenschappers hopen de data te kunnen gebruiken om meer te leren over de creatie van een GLE en waarom de middelmatige zonnevlam op 17 mei er één voortbracht.

Wetenschappelijke puzzel

“Gewoonlijk verwachten we een GLE na een gigantische coronale massa-ejectie of een grote X-klasse zonnevlam,” zei Georgia de Nolfo van het Goddard Space Flight Center. “We proberen deze wetenschappelijke puzzel op te lossen.”

M-klasse zonnevlam afkomstig uit zonnevlek AR 1476 op 17 mei 2012

In de afgelopen 70 jaar zijn nog geen 100 GLE’s gedetecteerd. De meest krachtige vond plaats op 23 februari 1956. Een GLE kan onder meer gevoelige elektronica verstoren. Uit recente studies (pdf) blijkt bovendien dat dergelijke zonneactiviteit ook een effect heeft op biologische systemen en ontwikkeling. Ons DNA verandert.

Bronnen: Universetoday.com & Dailymail.co.uk via Niburu.nl

Zonneuitbarsting kan radioverkeer komende dagen platleggen

Experts verwachten dat een recente zonneuitbarsting of coronale massa-ejectie (CME) de komende dagen zal zorgen voor blackouts in het radioverkeer.

De lading hoogenergetische deeltjes valt samen met een toenemende zonneactiviteit nu de Zonnecyclus van Schwabe, de eljarige cyclus van zonneactiviteit, rond 2013 het zonnemaximum bereikt.

De Amerikaanse meteorologische dienst NOAA schreef: “Categorie G1 geomagnetische stormen worden op 28 en 29 december verwacht als gevolg van de aankomst van een serie coronale massa-ejecties. R1 radio blackouts worden tot en met 31 december verwacht.”

GPS-systemen, radio’s en mobiele telefoons zijn allen afhankelijk van radiogolven. Een coronale massa-ejectie bevat miljarden tonnen gassen vol ultraviolette en röntgenstraling die met acht miljoen kilometer per uur de ruimte in worden geslingerd. De gassen bereiken een temperatuur tot 100 miljoen graden Celsius.

Geïoniseerde deeltjes raken verstrikt in het aardmagnetisch veld waardoor in de atmosfeer poollicht kan worden aanschouwd. De deeltjes kunnen echter ook magnetische stormen veroorzaken die satellieten en elektriciteitsnetten kunnen verstoren.

In 1989 zaten zes miljoen mensen in het Canadese Quebec als gevolg van een CME zonder stroom. Afgelopen maand werd een krachtige X2-klasse zonnevlam gedetecteerd. De vlam was zo krachtig dat communicatiesystemen op Aarde korte tijd later werden verstoord. In onderstaande video is te zoen hoe de Zon in augustus een uitzonderlijke X7-klasse zonnevlam produceerde.

Bron: Niburu.nl & Dailymail.co.uk

ESA bereidt zich voor op zonnemaximum

AMSTERDAM - De Europese ruimtevaartorganisatie ESA start begin 2012 met een 'ruimteweerdienst', om onder andere satellietbeheerders, telecombedrijven en energieleveranciers tijdig te waarschuwen voor mogelijk schadelijke zonnestormen.

De activiteit van de zon is de laatste tijd weer sterk aan het toenemen; het maximum van de zonneactiviteit wordt voor halverwege 2013 verwacht.

Krachtige uitbarstingen op de zon kunnen verstoringen teweegbrengen in ruimte-elektronica, in radioverbindingen en in elektriciteitscentrales.

Binnen het kader van ESA's Space Situational Awareness-programma wordt een waarschuwingsdienst in het leven geroepen voor 'ruimteweer' ( space weather ) - de term waarmee verschijnselen als de zonnewind, zonnevlammen, en hun wisselwerking met het aardse magnetisch veld worden aangeduid.

Verzamelen

Bij het ESA-grondstation in het Belgische Redu wordt bovendien een Space Weather Data Centre ingericht, om de waarnemingen te verzamelen en van waaruit eventuele waarschuwingen worden verspreid.

De plannen voor 2012 zijn deze week bekendgemaakt tijdens de achtste European Space Weather Week, die van 28 november tot 2 december wordt gehouden in Namen, België.

Bron: NU.nl