Onverwacht zwaar zwart gat ontdekt

Het lensvormige sterrenstelsel NGC 1277. Dit compacte sterrenstelsel bevat één van de zwaarste centrale zwarte gaten tot op heden gedetecteerd. De massa van dit zwarte gat is gelijk aan 17 miljard zonsmassa's en maakt 14% uit van de totale massa van het sterrenstelsel.Credit: NASA / ESA / Andrew C. Fabian / Remco C. van den Bosch (MPIA)

Het centrale zwarte gat in het sterrenstelsel NGC 1277 is uitzonderlijk zwaar in verhouding tot de totale stellaire massa van dit sterrenstelsel. Dit op één na zwaarste zwarte gat maakt maar liefst 14 procent uit van de totale massa van het sterrenstelsel. In de meeste sterrenstelsels is dit slechts 0,1 procent. Deze ontdekking die gedaan is door een internationaal team van astronomen, waaronder drie Nederlanders, kan leiden tot nieuwe inzichten betreft de formatie en evolutie van zwarte gaten. Het resultaat wordt gepubliceerd in de 29-november editie van Nature.

“Op dit moment zijn er drie sterk verschillende mechanismen bekend die allemaal de relatie tussen de massa van een centraal zwart gat en de eigenschappen van een sterrenstelsel kunnen verklaren. Het is nog onbekend welke theorie de waarnemingen het beste verklaart”, aldus dr. Remco van den Bosch (Max Planck Instituut voor Astronomie). De ontdekking van dit zwarte gat helpt uitsluitsel te geven.

Deze ontdekking is gedaan door observaties van de Massive Galaxy Survey (MGS) met de Hobby-Eberly Telescope (HET) te combineren met observaties van de Hubble-ruimtetelescoop. Het was mogelijk de helderheid van het sterrenstelsel op verschillende afstanden van zijn centrum te bepalen uit de Hubble-observaties. Deze informatie werd gecombineerd met de snelheden van de sterren rond het zwarte gat waaruit werd berekend dat de massa van het zwarte gat gelijk is aan 17 miljard zonsmassa's.

De afstand tot het sterrenstelsel NGC 1277, dat aan de hemel staat in het sterrenbeeld Perseus, is gelijk aan 220 miljoen lichtjaar. Hoewel NGC 1277 10 maal zo compact is als ons Melkwegstelsel, is het centrale zwarte gat in dit sterrenstelsel 4000 maal zo zwaar als het centrale zwarte gat in ons Melkwegstelsel. De meeste vergelijkbare zware zwarte gaten worden gevonden in elliptische sterrenstelsels, maar NGC 1277 is een lensvormig sterrenstelsel. “Dit sterrenstelsel is een vreemde eend in de bijt”, zegt dr. Karl Gebhardt (University of Texas).

MPIA

McDonald Observatory

Bron: Astronomie.nl

Zwart gat in onze Melkweg is even hyperactief

Geschreven door: Caroline Kraaijvanger



Wetenschappers zijn er getuige van geweest hoe het zwarte gat in het hart van onze Melkweg de helderste röntgenuitbarsting ooit geobserveerd, heeft geproduceerd. De uitbarsting was 150 keer helderder dan normaal.

De onderzoekers volgden de uitbarsting gedurende een uur. Daarna begon de activiteit van het zwarte gat – dat ook wel bekend staat als Sagittarius A – weer af te nemen.

Uitbarsting

De wetenschappers hopen dat hun waarnemingen meer duidelijkheid zullen verschaffen over de dagelijks bezigheden van een zwart gat op leeftijd. Met het oog op de grootte van het zwarte gat creëert het eigenlijk vrij weinig energie. Maar ongeveer één keer op een dag komt het zwarte gat tot leven en produceert een uitbarsting van röntgenstraling.

Trager leven

Een zwart gat verorbert materie die te dicht bij het gat in de buurt komt. Wanneer deze dat doet, geeft deze enorm veel energie af, in de vorm van röntgenstraling. Maar wanneer een zwart gat ouder wordt, wordt het trager en eet het minder. En dus worden die röntgenuitbarstingen ook minder helder. Sagittarius A is zo’n zwart gat op leeftijd.

Asteroïde?

En nu zorgde dat zwarte gat dus voor een toch wel behoorlijk spectaculaire uitbarsting, zo meldt het blad The Astrophysical Journal. “Opeens eet Sagittarius A om wat voor reden dan ook veel meer,” vertelt onderzoeker Michael Nowak. “Een theorie is dat een asteroïde zo nu en dan te dicht bij het zwarte gat komt, het zwarte gat zich uitstrekt en de asteroïde aan stukken scheurt, het materiaal opeet en het omzet in straling, waardoor je van die grote uitbarstingen ziet.”

Uit nader onderzoek moet blijken of zo’n plotselinge schranspartij vaak voorkomt. De onderzoekers willen het zwarte gat gedurende iets meer dan een maand gaan bestuderen om meer te weten te komen over de activiteiten ervan. Ook hopen ze natuurlijk een verklaring te vinden voor de oplevingen van het zwarte gat.

Bron: Scientias.nl

'Naakte singulariteit in vijfde dimensie mogelijk'

Kosmoloog Lehner koos een wel heel ongelukkig moment om Hawking te vertellen dat hij weer een weddenschap verloren heeft: diens zeventigste verjaardag. Als de snaartheorie klopt, bestaan er namelijk punten waar alle natuurwetten op tilt gaan in de vijfde dimensie.

Punt met oneindige dichtheid

Een beetje spijt had Luis Lehner van het Perimeter Institute in Ontario, Canada, wel, maar hij deed het toch. De weddenschap in kwestie ging over de vraag of een singulariteit, een punt met oneindige dichtheid en dus kromming van ruimtetijd, ook buiten de waarnemingshorizon van een zwart gat kan bestaan. Bij een stilstaand zwart gat voorspelt de algemene relativiteitstheorie namelijk dat ruimtetijd instort tot een punt, waar alle natuurkundige wetten die we kennen, niet meer voor gelden. Om een singulariteit wordt de wereld compleet onvoorspelbaar.

Lees verder op: Visionair.nl