Amerikanen moeten nieuwe manieren vinden om tot oplossingen te komen voor diepgewortelde problemen van de inheemse bevolking. Dat is de conclusie van het eerste externe onderzoek ooit dat in dit gevoelige dossier is toegestaan.
James Anaya, de speciale VN-rapporteur voor de rechten van inheemse volkeren, presenteerde deze week zijn rapport bij de VN Mensenrechtenraad in Genève. Het is gebaseerd op onderzoek dat hij dit voorjaar deed in de VS. De grote problemen van de indiaanse bevolking hebben te maken met onrecht uit het verleden, zei hij, zoals geschonden verdragen en verkeerd beleid. Dat vertaalt zich vandaag de dag in achterstelling en belemmering om individuele en collectieve rechten uit te oefenen. De Amerikaanse regering zou hier nieuwe maatregelen voor moeten treffen.
Beter en effectiever
De Amerikaanse vertegenwoordiging in Genève heeft formeel geantwoord op het rapport, met daarbij een toelichting over nieuwe initiatieven en beleidswijzigingen. Zo is er voor inheemse gemeenschappen 3 procent meer geld beschikbaar gemaakt voor 2013 – 19,4 miljard dollar (15 miljard euro) – en gaat er meer geld naar gezondheidszorg. Toch waarschuwde Anaya dat bestaande programma’s beter en effectiever moeten worden.
De 310 stammenreservaten in de VS, waar de helft van de 4,5 miljoen Native Americans leeft, kennen diepe armoede. In sommige reservaten is de werkloosheid 66 procent, met vijf keer zo veel alcoholverslaafden als elders. Een kwart van alle native Americans leeft in armoede en een derde heeft geen zorgverzekering, terwijl er veel meer gezondheidsproblemen zijn dan gemiddeld. Minder dan de helft haalt een middelbareschooldiploma.
Rechten van inheemse volkeren
Vijf jaar geleden nam de VN de Verklaring van de Rechten van Inheemse Volkeren aan, waarin onder meer verschillende rechten op zelfbeschikking werden erkend en verantwoordelijkheden voor regeringen. Er waren maar vier landen tegen, waaronder de VS. In 2010 kondigde Obama aan dit standpunt te herzien. Anaya’s rapport laat zien dat de verklaring nog steeds belangrijk is, en roept de VS op haar te gebruiken als “belangrijke stimulans en gids om bestaande maatregelen te verbeteren”.
Land teruggeven
Een van de problemen die de VS met de verklaring heeft, gaat over het recht op land. In mei lokte Anaya al een discussie uit toen hij de VS opriep traditioneel land terug te geven, waaronder Mount Rushmore, het beroemde gedenkteken met vier presidenten uitgehouwen uit een klif. In zijn rapport haalt hij het voorbeeld aan. De regering is een paar projecten gestart om de inheemse bevolking weer controle over hun traditionele land te geven, erkent hij. “Maar mijn centrale aanbeveling zou zijn meer van dit soort initiatieven op te starten.”
Niet alleen de regering is verantwoordelijk, vindt Anaya. In de hele maatschappij zijn native Americans gemarginaliseerd geraakt. “Vooroordelen en misvattingen over waarom dingen zijn zoals ze zijn, vormen grote obstakels”, zegt Helen Oliff, van de organisatie National Relief Charities. “Mensen willen geen makkelijk leven, ze zoeken gewoon gelijke kansen.” Oliff vindt dat het rapport representatief is voor wat ze zelf in indiaans Amerika ziet.
Bewustzijn
“Wat echt nodig is”, zegt Anaya,” is meer bewustzijn bij het grotere publiek van de aanwezigheid en de levendigheid van deze volkeren in de Amerikaanse maatschappij, en de bijdrage die ze eraan leveren. Het publiek is grotendeels onwetend over hun aanwezigheid, en over hun problemen.” Als dat verandert “kunnen mensen iets doen wat bij hun lokale omstandigheden past.”
Bron: IPS via Happynews.nl
