Cleantech: de schone toekomst

(VPRO Tegenlicht) Wat als we zouden kunnen leven in een schone wereld? Een wereld waar de energie volledig schoon wordt opgewekt, het water niet meer vervuild wordt, transport echt schoon is en de producten schoon en recyclebaar worden geproduceerd. Zo'n wereld komt er. Tegenlicht verkent wereldwijd de ongekende mogelijkheden van Cleantech, de nieuwe industriële revolutie.

Uitzending: maandag 23 april, 20:55, Nederland 2.

Van China tot de VS en van Europa tot Thailand, overal zijn de tekenen zichtbaar van de nieuwe toekomst. Volledig groene mobiliteit aangedreven door duurzame energie, overal schoon drinkwater door nano-technologie, verven met CO2. Het kan, het gebeurt en het werkt. Tegenlicht laat samen met Nick Parker - de geestelijk vader van Cleantech - zien welke wereld in de komende decennia de onze zal worden.

In onze huidige samenleving gebruiken we veel technologieën die niet duurzaam blijken. We worden wereldwijd geconfronteerd met grote problemen: Het klimaat wordt verstoord; lucht, water en bodem raken ernstig vervuild; grondstoffen en schoon water worden schaars of raken op. Kortom, we vragen meer van onze aardbol dan deze aankan, met verstoring van eco-systemen en drastische afname van biodiversiteit tot gevolg. We vergiftigen onze wereld als we niet snel en collectief ingrijpen

Maar er is een uitweg. De nieuwe industriële revolutie is onafwendbaar en zal een andere wereld brengen. Met cleantech kunnen we de wereld in het komende tijdperk - de energie- en klimaateeuw - gezonder, rijker, innovatiever, productiever en veiliger te maken.

Tegenlicht reist de wereld rond op zoek naar een schone toekomst.

Meer informatie: www.dyecoo.com/dyecoo-video.html




Regie: Rob van Hattum

Research: Gijs Meyer Swantee / Gerko Wessel

Productie: Marie Schutgens

Eindredactie: Henneke Hagen / Jos de Putter

Meer informatie: http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2011-2012/CleanTech--De--schone-toekomst.html

Bron: Earth-Matters.nl

Opwarming aarde niet door mensen veroorzaakt

De gangbare theorieën over de oorzaken en de gevolgen van de 'opwarming van de Aarde' worden weer maar eens serieus onderuit gehaald door de resultaten van een recente studie die aantonen dat de opwarming tijdens het zogenaamde 'Middeleeuws klimaatoptimum' niet beperkt bleef tot Europa of het noordelijk halfrond, maar een wereldwijd fenomeen was. Na deze warmteperiode kreeg heel de planeet te maken met een mini-ijstijd die een kleine 200 jaar geleden eindigde. De normalisering van de temperaturen na deze mini-ijstijd wordt door sommige wetenschappers als 'opwarming' bestempeld.
Een team van wetenschappers onder leiding van geochemicus Zunli Lu van de Syracuse Universiteit in de Amerikaanse staat New York heeft vastgesteld dat, in tegenstelling tot wat door sommigen een 'consensus' genoemd wordt, het Middeleeuws klimaatoptimum - grofweg een periode van zo'n 500 jaar rond de eerste millenniumwisseling - niet beperkt bleef tot de noordelijke helft van de planeet.

De opwarming vond wereldwijd plaats en had zelfs een effect op Antarctica. De conclusies die aan de resultaten van dit onderzoek verbonden moeten worden zijn verregaand en betekenen een fatale slag voor de protagonisten van de fanatiek verspreide theorie van de door mensen veroorzaakte opwarming van de Aarde: de Aarde warmde al eerder en veel sterker op zonder menselijk toedoen (de zo vaak genoemde menselijke uitstoot van CO²).

De leden van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) probeerde eerst (frauduleus middels de 'hockeystick' van Hansen) te doen alsof deze periode van enorme opwarming nooit had plaatsgevonden door de gegevens eenvoudigweg weg te laten uit de grafieken, of door grafieken te tonen die begonnen tijdens de mini-ijstijd, waardoor de grafiek tot aan het midden van het afgelopen decennium een steeds stijgende lijn vertoonde. Sinds de fraude van Hansen werd aangetoond heeft het IPCC steeds volgehouden dat het Middeleeuws klimaatoptimum zich had beperkt tot Europa, hetgeen zou moeten bewijzen dat de opwarming die de Aarde tot 1998 onderging door mensen was veroorzaakt.

Professor Lu heeft met zijn onderzoek nu aangetoond dat ook dat niet waar is. Hij vond het bewijs in een zeldzaam mineraal genaamd 'ikaite', dat gevormd wordt in koud water. "Ikaite is een 'ijzige' versie van kalksteen," zo legt Lu uit. "De kristallen zijn alleen stabiel onder koude omstandigheden en smelten bij kamertemperatuur."

Het blijkt dat het water dat de kristallijne structuur in stand houdt informatie opslaat over de temperatuur in de tijd dat het kristal werd gevormd. Lu en zijn team bestudeerden ikaite-kristallen in boorkernen tot 2.000 jaar oud.

De wetenschappers van het team waren vooral geïnteresseerd in de kristallen die werden gevonden in de lagen die hoorden bij de periode 1500 tot 1700 en bij het Middeleeuws klimaatoptimum van 800 tot 1300.

Beide klimaatperiodes werden al uitgebreid gedocumenteerd in Noord-Europa, maar die studies konden niet duidelijk maken of de omstandigheden op het noordelijk halfrond (ook Groenland kende in de periode een opwarming die ertoe leidde dat Noormannen zich daar enige tijd succesvol konden vestigen) ook elders voorkwamen.

Het team van professor Lu heeft nu aangetoond dat dat laatste het geval is. Ze deden dit door de hoeveelheid zware zuurstofisotopen te meten. Deze isotopen komen veelvuldig voor tijdens koude periodes, en veel minder tijdens warmere periodes.

"We hebben aangetoond dat de omstandigheden die in Noord-Europa voorkwamen zich uitstrekten tot de Zuidpool," aldus Lu. "En wat misschien wel belangrijker is: we zijn erin geslaagd een klimaatsignaal uit dit opmerkelijke mineraal te verkrijgen. Een nieuwe indicator is altijd welkom bij het bestuderen van vroegere klimaatveranderingen."

De resultaten van het onderzoek zullen worden gepubliceerd in het Earth And Planetary Science Letters, te verschijnen op 1 april 2012.

Bron: Zonnewind.be

CERN bewijst: opwarming aarde is natuurlijk fenomeen

Het CERN, het internationale Europese toponderzoekscentrum dat o.a. de gigantische deeltjesversneller heeft gebouwd, heeft de resultaten bekend gemaakt van het experiment CLOUD.  Die zijn dodelijk voor de theorie dat CO2-uitstoot verantwoordelijk zou zijn voor de opwarming van de aarde.  In een unieke steriele stalen kamer slaagden zij erin te bewijzen dat het de zonnestraling is die bepaalt, zonder enige CO2-invloed, of er al dan niet wolken ontstaan en zo of de temperatuur op aarde al dan niet stijgt.

Die theorie (opwarming aarde gevolg van zonnestraling) was al in 1996 geformuleerd door Deense wetenschappers, maar die werden meteen het slachtoffer van een lastercampagne door de CO2-maffia; zij werden belachelijk gemaakt en beroofd van overheidsfinanciering.  Vervolgens wilde het CERN het experiment uitvoeren, maar dat werd 10 jaar politiek vertraagd.  En ook nu de resultaten zwart op wit bekend zijn, haastte de directeur-generaal van het CERN zich om te zeggen ‘dat het CERN zich niet waagt aan het interpreteren van de resultaten’.  Dat leverde hem meteen terechte verwijten op van andere wetenschappers dat hij de evidente politiek-incorrecte conclusie niet durft trekken: dat opwarming van de atmosfeer door CO2 een fabeltje is, of minstens compleet onbelangrijk in verhouding tot de invloed van de zonne-activiteit…

Eerder legde de Tsjechische president Vaclav Claus al uit waarom wereldwijd linkse politici de theorie van de CO2-opwarming omarmd hebben:  wat is er aantrekkelijker voor linkse politici dan het verzinsel dat er een dreigende door mensen veroorzaakte catastrofe in de verre toekomst op ons afkomt, die vervolgens de staat de kans geeft te bepalen hoe wij ons voeden, ons kleden, ons verplaatsen, ons gedragen?  ‘Met de aarde gaat het goed, met de vrijheid veel minder’, was de laconieke conclusie van Claus.  Hij krijgt gelijk nu het ook wetenschappelijk vaststaat:  ‘Global warming?  It’s the sun, stupid.’

1.  http://sevenxseven.wordpress.com/2009/12/14/its-the-sun-stupid/
2. http://www.bnp.org.uk/news/national/inconvenient-truth-sun-causes-%E2%80%98global-warming%E2%80%99

Bron: Rechtsactueel.wordpress.com

Huisdieren ziektes toenemende bedreiging voor oceanen

Toen dode zeezoogdieren in steeds grotere getalen op de kust van Canada begonnen aan te spoelen. Waren zeebiologen een beetje verontrust, ze troffen ziektes aan bij de zeedieren die normaal gesproken alleen bij huisdieren en vee worden gevonden.

Over de hele wereld worden steeds vaker zeedieren als walvissen en otters met parasieten aangetroffen, die normaal gesproken vooral te vinden zijn bij geiten, koeien, katten en honden. De ziektes zouden ook een toenemend gevaar zijn voor mensen die de zee gebruiken voor recreatie.

‘’Er zijn dramatische verschuivingen in het ecosysteem van de oceaan,’’ zegt één van de biologen. Een stijging van het CO2 gehalte in de zee zou de schuldige zijn.

Bron: Rawstory.com

'Canada dreigt met handelsoorlog om EU-plan teerzand'

Canada heeft gedreigd met een handelsoorlog als de Europese Unie het gebruik van teerzand aan banden legt. 'Canada zal zijn belangen verdedigen, bijvoorbeeld bij de Wereldhandelsorganisatie', aldus het land in een brief aan Eurocommissarissen.

Dat meldt de Britse krant the Guardian vandaag. Canada is het enige land waar teerzand wordt gewonnen, potentieel een enorme bron van olie. Het land heeft met zijn teerzanden de grootste fossiele-brandstofreserves na Saudie-Arabië.

Maar voor het winnen ervan is veel energie nodig. De CO2-uitstoot is daarom aanzienlijk groter bij het gebruik van teerzandolie dan bij andere fossiele brandstoffen. De Europese Commissie overweegt daarom om teerzandolie aan te merken als zeer vervuilend. Hierover zal donderdag gestemd worden.

Volgens the Guardian heeft Canada de eurocommissarissen in een brief aangesproken op het plan. Het land zou dreigen met een handelsoorlog, uit angst dat wetgeving van de EU elders wordt overgenomen.

Door: Emma van der Wateren

Bron: Parool.nl

Rotterdam geeft startsein voor duurzame warmte

Rotterdam zet een nieuwe stap in de ontwikkeling van zogeheten stadsverwarming. Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam gaf woensdag het startsein voor de werkzaamheden voor de aanleg van een warmtenet van de Botlek naar Rotterdam-Zuid.

Nieuwe Warmteweg

,,De Nieuwe Warmteweg’’, zoals hij de nieuwe pijpleiding noemde, is nodig om de restwarmte die vrijkomt bij afvalverbranding, te distribueren naar het Warmtebedrijf Rotterdam. Dat is ongeveer anderhalf jaar bezig een 26 kilometer lange pijpleiding tussen Afvalverwerking Rijnmond (AVR) in Rozenburg en Rotterdam-Zuid aan te leggen.

Duurzame stadsverwarming 

Daarna worden ongeveer 50.000 huizen en bedrijven voorzien van wat duurzame stadsverwarming wordt genoemd, omdat vrijwel geen extra energie nodig is om de warmte op te wekken. Daardoor wordt jaarlijks ook 70 tot 80 kiloton minder CO2 uitgestoten. Zo levert AVR ook een bijdrage aan het Rotterdam Climate Initiative, dat de CO2-uitstoot in de stad aanzienlijk wil verminderen.

Restwarmte verkopen 

De eigenaar van AVR, de Van Gansewinkel Groep, wil de komende 30 jaar de restwarmte aan het warmtebedrijf leveren. Het is de bedoeling dat ook andere bedrijven straks hun restwarmte kunnen verkopen aan het warmtebedrijf. De grootste hoeveelheid lijkt voorlopig van AVR te komen, want het is de bedoeling om straks ook 50.000 huishoudens in Rotterdam-Noord van duurzame warmte te voorzien.

Veel banen 

Aboutaleb heeft niet alleen hoge verwachtingen van het project wegens de duurzaamheid maar ook omdat het ,,veel mensen'' een vaste of tijdelijke baan oplevert. Het zou gaan om enkele honderden extra arbeidsplaatsen voor in ieder geval anderhalf jaar: ,,Het project zal veel jongeren die een vakopleiding volgen, aanspreken. Het verbindt haven en stad opnieuw met elkaar en versterkt de economie.’’

Bron: Binnenlandsbestuur.nl

China plant miljarden bomen komende tien jaar

China is van plan om de komende tien jaar 26 miljard bomen te planten. Dat heeft een verantwoordelijke van de Staatsbosadministratie deze week gezegd.

Dit jaar viert China de dertigste verjaardag van zijn vrijwillige boomplantacties. Sinds 1981 heeft het land al bijna zestig miljard bomen geplant. Dit jaar alleen al kwamen er 2,5 miljard bomen bij, dankzij de
vrijwillige hulp van meer dan zeshonderd miljoen Chinezen.

De komende tien jaar gaat China het tempo nog opvoeren, onder meer om de opnamecapaciteit voor CO2 te verhogen. Als het land de doelstelling van 26 miljard bomen haalt tegen 2021, dan zullen er voor elke Chinees twee bomen per jaar zijn bijgekomen. Volgens de Chinese televisiezender CCTV is er geen land ter wereld waar zo massaal bomen worden geplant door vrijwilligers.
Het Nationale Volkscongres besliste in 1981 dat elke Chinees van 11 tot 55 jaar elk jaar drie tot vijf bomen moet planten.

De snelheid van de zes grote Chinese bosprogramma’s werd na de grote overstromingen van 1998 opgevoerd. Die programma’s beogen onder meer de omzetting van landbouwgrond in bossen, de ontwikkeling van windsingels (beschermende bosstreken tegen bodemerosie) in het noorden en in het Yangtzebekken en het verminderen van zandstormen in de regio van Beijing en Tianjin.

Bron: Happynews.nl

Klimaatafspraken Durban regelrechte oorlogsverklaring aan de mensheid

 

Als alle klimaatdoelstellingen van de VN zouden worden gehaald zijn we in 2050 in een nieuwe (kleine) ijstijd beland, met dramatische gevolgen voor planten, bomen en de wereld voedselproductie. Overigens zal onze planeet de komende tientallen jaren ook zonder enige reductie van de uitstoot van broeikasgassen gaan afkoelen.

 

Nederland en de EU toonden zich tevreden met de uitkomst van de klimaatconferentie in Durban (2); milieugroeperingen zoals Greenpeace waren juist erg teleurgesteld dat er geen harde afspraken zijn gemaakt om klimaatverandering tegen te gaan (3), maar een bindend akkoord is uitgesteld tot 2015 - 2020. Zoals gebruikelijk lezen we in de reguliere media echter niets over de inhoud van de klimaatmaatregelen die de VN aan de hele mensheid wil opleggen. Een kijkje in dit 138 pagina's tellende document onthult dat als de VN, de EU en de milieugroeperingen hun zin krijgen, de mensheid letterlijk de oorlog wordt verklaard en er in 2050 vrijwel niets meer over is van de Westerse beschaving.

De maatregelen die in het document -dat de lijvige titel Ad Hoc Working Group on Long-Term Cooperative Action Under the Convention draagt- worden voorgesteld kunnen ronduit krankzinnig worden genoemd:

 

* Een nieuw International Klimaat Gerechtshof krijgt de macht om de Westerse landen te dwingen hun 'klimaatschuld' te betalen en via de VN enorme sommen geld over te maken naar de Derde Wereldlanden, die zelf NIET onder dit gerechtshof zullen vallen en daar geen enkele verplichtingen aan zullen hebben.

 

* 'De rechten van Moeder Aarde'. Tot nu toe werden dit soort neo-religieuze termen alleen door milieu extremisten gebruikt, maar nu stelt ook de VN de Aarde letterlijk voor als een levend wezen dat rechten heeft.

Lees verder op: Xandernieuws.nl

Klimaattop: China en India blokkeren EU-voorstel

China en India hebben een voorstel van de Europese Unie om bindende afspraken te maken over het terugdringen van CO2-uitstoten geblokkeerd. Daarmee zijn de deelnemende landen aan de klimaattop in Zuid-Afrika niet verder gekomen dan de afspraak dat er onderhandelingen komen over de reductie van broeikasgassen.

De Europese Unie wilde bindende afspraken maken om de uitstoot van CO2 te beperken. Maar al snel werd duidelijk dat China en India daar niets van willen weten. Vooral de Indiase minister van Milieu, Jayanthi Natarajan, bleek een fel tegenstander. “India zal nooit geïntimideerd worden door bedreigingen”, zei de minister. “Hoezo zou ik een blanco cheque en een juridisch bindende overeenkomst tekenen om de rechten van 1,2 miljard mensen weg te geven?”

De Chinese afgevaardigde Xie Zhenhua wees de rijke naties erop dat die zich de afgelopen jaren niet aan hun afspraken hebben gehouden om de broeikasgassen te verminderen. Xie beschuldigde de ontwikkelde landen ervan hypocriet te zijn en de lasten te veel op de schouders van de armere landen te willen leggen. “Wij doen dingen die jullie niet doen”, zei Xie. “Wat geeft jullie het recht om dit soort dingen te zeggen? Wij ondernemen acties. We willen jullie acties ook weleens zien.”

Door de onenigheid tussen de 192 deelnemende landen werd de klimaattop al met een dag verlengd. Veel resultaat leverde dat niet op. De landen zijn het er slechts over eens geworden dat ze rond 2015 een nieuw klimaatverdrag afsluiten en dat het Kyotoprotocol uit 1997 wordt verlengd. China, India en de Verenigde Staten doen daar niet aan mee.


Bron: Aziatischetijger.nl

‘Ontbossing koelt de aarde’

Geschreven door Caroline Hoek

Tenminste: als de ontbossing op hogere breedtes plaatsvindt. Dat blijkt uit onderzoek van de Yale University.

Over het algemeen stellen wetenschappers altijd dat de aarde opwarmt door ontbossing. Bomen slaan CO2 op en wanneer ze omgehakt worden, komt dat vrij. Die CO2 draagt weer bij aan het broeikaseffect en dus de opwarming van de aarde.

Complex

Maar nieuw onderzoek toont aan dat de kwestie complexer is dan gedacht. Ontbossing draagt namelijk niet altijd bij aan de opwarming. Op sommige plaatsen koelt het omkappen van bomen de aarde juist.

Koelend effect

“Als je bomen ten noorden van de 45 gradenlijn omzaagt dan heeft dat netto gezien een koelend effect,” legt onderzoeker Xuhui Lee uit. “Je brengt door het kappen van de bomen CO2 in de atmosfeer, maar je vergroot het albedo-effect: de reflectie van zonlicht.”

Sneeuw

De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze de temperaturen in het hoge noorden bestudeerden. Ze ontdekten dat open vlaktes veel koeler waren dan gebieden waar veel bomen staan. Dat komt doordat sneeuw en ijs op de open vlaktes zonlicht weerkaatsen. Bomen absorberen dat zonlicht juist, zo is in het blad Nature te lezen.

Hoe noordelijker de onderzoekers gingen, hoe groter het koelende effect van ontbossing bleek te zijn. De onderzoekers benadrukken dat ontbossing op lagere breedtes wel een probleem is.

Bron: Scientias.nl

Klimaatonderzoek gefinancierd door Charles Koch Foundation

Het klimaatonderzoek dat vandaag wordt gepresenteerd in de Verenigde Staten is onbetrouwbaar omdat het deels is bekostigd door de Charles Koch Foundation.

De Volkskrant: De temperatuur overal op Aarde stijgt snel. Dat was al bekend, maar het is nu ook de conclusie van de Amerikaanse wetenschapper Richard Muller, die wordt gerekend tot het kamp van de klimaatsceptici.

Even opvallend is dat zijn onderzoek voor een deel is bekostigd door een stichting die het gedachtegoed van klimaatsceptici omarmt.

Muller, verbonden aan de Universiteit van California in Berkeley en aan het Lawrence Berkeley National Lab, presenteert zijn rapport vandaag tijdens een klimaatconferentie in Santa Fe in de Amerikaanse staat New Mexico. Hij rondde zijn onderzoek versneld af in verband met de zogeheten Climategate-affaire. Daarbij zou uit e-mails van wetenschappers zijn gebleken dat sommigen het niet zo nauw namen met gegevens, zolang ze het optreden van het broeikaseffect maar ondersteunden.

Gebrek aan nauwkeurigheid

Muller nam specifiek de kritiek onder de loep die twijfelaars dikwijls uiten als het gaat om klimaatverandering: het gebrek aan nauwkeurigheid bij weerstations, en de vertekening van de onderzoeksresultaten doordat daarbij niet in beschouwing zou worden genomen dat steden 'warmte-eilanden' vormen.

Zijn vandaag gepresenteerde rapport is een bevestiging van de gegevens zoals die de afgelopen decennia werden vastgelegd door onder meer de NASA en de National Oceanic and Atmospheric Administration: sinds de jaren vijftig is de temperatuur op Aarde met ongeveer één graad Celsius toegenomen.

'Gezonde scepsis'

Muller zegt in een vraaggesprek met het persbureau AP dat er nu geen reden meer is voor het wantrouwen van de data waarop de gangbare klimaatmodellen zijn gebaseerd. "De sceptici kwamen met geldige argumenten en twee jaar geleden had iedereen ook sceptisch moeten zijn," aldus Muller.

Hijzelf zegt het onderzoek te hebben aangevat 'met een gezonde dosis scepsis'. “Wat me dwars zat, was dat er voorheen eigenlijk te weinig wantrouwen bestond.”

Saillant is dat een kwart van Mullers onderzoeksbudget van 600.000 dollar (425.000 euro) is bekostigd door de Charles Koch Foundation, een stichting die banden onderhoudt met belangengroepen van klimaatsceptici, maar ook met de rechts-Republikeinse Tea Party-beweging in de Verenigde Staten. - Volkskrant.nl

Dit onbetrouwbare onderzoeksrapport van de gebroeders Koch houdt rechtstreeks verband met de CO2-belasting die men wil gaan heffen om kernenergie te stimuleren, omdat de Koch Foundation de kernlobby steunt. Het volgende artikel is vandaag te lezen op Z24:

Peter Boerma, topman van het Zeeuwse nutsbedrijf Delta, twijfelt of de geplande bouw van een tweede kerncentrale in Borssele wel van de grond komt bij de huidige lage energieprijzen. Dat heeft hij maandag gezegd in een interview met Het Financieele Dagblad.

Een dergelijke miljardeninvestering is daardoor mogelijk niet rendabel. Boerma pleit voor een Europese toeslag op de uitstoot van CO2, waardoor kernenergie relatief goedkoper wordt. Bij kernenergie komt geen CO2 vrij.
“Voor ik een definitieve investeringsbeslissing neem over Borssele 2, moeten we eerst een beter gevoel krijgen bij de prijsontwikkelingen. Die moeten een beter fundament krijgen,” aldus de topman. Zonder dat kan een tweede kerncentrale er volgens Boerma niet komen. “Dan kan er in Europa geen enkele centrale gebouwd worden.”

Delta, eigenaar van de bestaande kerncentrale in de Zeeuwse plaats, heeft eerder kenbaar gemaakt een nieuwe kerncentrale in Borssele te willen bouwen. Daarmee is een bedrag van circa 4,5 miljard euro gemoeid. - Z24.nl

Bron: Niburu.nl

Roetdeeltjes veroorzaken droogte en overstromingen

De dodelijke overstromingen in Pakistan en de droogte in het noorden van buurland India worden veroorzaakt door rookdeeltjes van menselijke oorsprong. Een model van drie klimatologen toont dit aan. Zijn roetdeeltjes dodelijker dan CO₂?

Zware moessonregens veranderden het dichtstbevolkte deel van Pakistan in een rampgebied.

Pakistaanse ramp veroorzaakt door overbevolking en bomenkap…

De beelden staan menigeen nog op het netvlies gegrifd. De hoge bevolkingsdruk en uitbuiting door zamindars, de Pakistaanse grootgrondbezitters, dwong kleine boeren marginale gebieden op. De dikke bodemlaag, die gewoonlijk als een soort spons de neerslag opzuigt, werd steeds dunner. Ook verdwenen de beschermende bomen. Na zware regenval spoelden daarom enorme watermassa’s de kaalgekapte hellingen in de Pakistaanse heuvels weg. Het wachten was op een zware moesson, de jaarlijkse periode van regenval. Toen die kwam veranderde een vernietigende watervloed de dichtbevolkte Punjab en de rest van de Indusvallei in een rampgebied van meerdere keren zo groot als Nederland. Tegelijkertijd heerste er in het noorden en midden van buurland India een ernstige droogte.

Lees verder op: Visionair.nl